Frans familiefeodalisme

Zo, dat is een mooie alliteratie om mee te beginnen, niet? En ’t is de aankondiging van een lichtelijk economisch getint blogje. (Niet meteen wegrennen, alstublieft!)

Want het is u wellicht niet ontgaan dat een zekere Franse econoom genaamd Thomas Piketty op wonderlijke wijze furore heeft gemaakt bij de ideologische tegenpool van Frankrijk: de Verenigde Staten. De Franse hoogleraar werd er geroemd om zijn boek dat uitlegt dat (familie)kapitaal sneller groeit dan het kapitaal waarvoor wordt gewerkt, waardoor het ongelijkheidsgat steeds gapender wordt.

Standbeeldje en bloemboeketjes

Op wonderlijke wijze zei ik, want zoals u weet zijn de VS gewoonlijk nogal dwars van linkse praat over ongelijkheid. Maar in Frankrijk zelf, waar het boek een jaar eerder is verschenen, was de ophef niet bijzonder groot. Misgunnen de Fransen het succes van een briljant landgenoot? Neen, lijkt me, want het boek lijkt te bevestigen wat hier een vanzelfsprekendheid is: het is bijna onmogelijk rijk te worden door te werken. En dat komt niet alleen door de beroemde belastingen alhier.

Wonende in Parijs is bij mij sinds kort pas het kwartje pas echt gevallen. Wat was ik naïef te denken dat ik in een westerse open economie leefde! Want wat ik zoal constateer is dit:

Er is in Frankrijk niet heel veel werk. Als er iemand met pensioen gaat, kan er weer iemand nieuws in dienst, maar veel meer werk komt er niet bij – de werkeloosheid ligt sinds al voor de crisis rond de 10%. De lonen zijn laag: in Parijs best laag vergeleken met Nederland, in de provincie heel laag. En toch worden er in mijn wijk, die toch echt geen miljonairswijk is, minuscule appartementjes verkocht voor halve tonnen. Wie betaalt dat dan? vraag ik me dan zo af.

Want het is over het algemeen bekend dat een appartement kopen in Parijs eigenlijk niet te doen is. En toch ken ik wel een paar gelukkigen die er wel eentje in hun bezit hebben. Gelukkigen, want in werkelijk alle gevallen – wat dus betekent zonder een enkele uitzondering, om het maar even te benadrukken – hebben hun goede ouders het geld gedokt. Zijn dat dan verwende zoontjes en dochtertjes? Hadden ze niet zelf een beetje kunnen werken voor hun lieflijke hokje? Een beetje geld opzij leggen enzo?

Vaux le Vicomte

Welnu, neen. Als u bedenkt dat de lonen van een jeune cadre (= jonge hoogopgeleiden) nauwelijks boven de € 2 000 euro netto per maand uit komen, men daar een maandsalaris per jaar van af kan trekken die nog eens extra naar de belasting gaat, en dat de huur van een 2-kamerappartementje van 30 m² zo’n € 900 per maand kost, dan hoeft men geen wiskundig genie te zijn om te bedenken dat er bitter weinig over blijft om te spenderen aan de Parijse horeca en dergelijke (waar men € 4,50 betaalt voor een colaatje). Sparen is dus een beetje een onbereikbare hobby.

En als men dan dus maar huurt? Ook dan zijn de ouders van dienst! Omdat het onmogelijk is om 3x de huur te verdienen, worden les parents gevraagd in het huurcontract garant te staan voor in het geval zoon- of dochterlief de huur niet kan betalen.

Dus is het een vanzelfsprekendheid dat, als papa en mamalief dat kunnen bekostigen, hun kroost een zorgeloos onderdakje kunnen geven. Een Calvinistisch schuldgevoel, omdat je je bijvoorbeeld schaamt dat men rond z’n dertigste levensjaar niet voor zichzelf kan zorgen , is een Fransman vreemd: er is vrijwel geen manier om het anders voor elkaar te krijgen. Zo ging het altijd al. On assume – men neemt de roots en rijkdom waarin men geboren is voor vanzelfsprekend aan.

En hoe doen de immigrantenjongeren uit de banlieue dat dan? Tsja, die blijven per definitie in de banlieue.

Hoewel, er is wel één manier om op eigen financiële poten te staan, en dat is door een topcarrière te ambiëren en/of ondernemer te worden. En om dit te bereiken is er slechts één weg: een topopleiding. Niet aan een voor iedereen toegankelijke université, maar aan een grande école of in het specifiek een école de commerce. Vanzelfsprekend zijn deze duur en elitair, en is er een idioot selectief concours waar 18-jarige Fransen en masse aan meedoen. Want een plekje aan de grande école, dat is een verzekerde toekomst. En recruters van goede banen kijken allereerst naar welke school je bent geweest en hebben de reputatie hier zeer star in te zijn.

Omdat zo’n opleiding om intellectuele excellentie vraagt, wordt er alles aan gedaan om kindlief vooral te laten studeren en vooral geen hersenloos bijbaantje te laten nemen. Bijbaantjes zijn voor de armen, die niet op een andere manier kunnen rondkomen. Het idee dat een bijbaantje je juist veel leert over arbeidsethos, zelfstandig omgaan met geld etc. lijkt hier niet echt te bestaan.

Dus om samen te vatten:

  • De arme jeugd werkt, de rijke jeugd studeert.
  • De werkende jongeren wonen klein en kunnen niet sparen, de jongeren met die “topbaan” wonen fijn en kunnen sparen.

Hoezo, Frankrijk een socialistisch land?

Toen ik tot dit inzichtje kwam leidde dit tot een natuurlijke aantasting van mijn noordelijke rechtsgevoel. Maar life’s what you make it is niet voor niets een Engelse uitdrukking.

Omdat ik niet de pretentie heb dat mijn bescheiden blogje opeens verandering in dit systeem gaat aanbrengen, hier enkele tips om toch uw, met uw beperkte middelen, voordeel te doen uit het vastzittende Franse systeem:

  1. Zorg ervoor dat u naar Parijs geëxpatrieerd wordt: uw baas betaalt (een deel) van de huur. Nadeel: na een paar jaar moet men dan wel weer weg.
  2. Maak u bekend met Franse subsidies. Als hoogopgeleide met middelmatige baan valt u zeer waarschijnlijk buiten alle regelingen, maar het kan net zo zijn dat de Franse overheid u toch een opleiding betaalt, of een huursubsidietje als u student bent.
  3. Laat u betuttelen: goed, uw banksaldo aan het eind van de maand is nihil, maar zorg is des te toegankelijker en van topkwaliteit. Véél wordt vergoed (ik denk aan mijn Chanel-bril op sterkte voor € 500 waarvan € 0 zelf betaald), maar dit is natuurlijk alleen interessant als u zo af en toe ziek bent.
  4. Bevriend uzelf met Parijse families. Een beetje Parijse familie heeft een “buitenhuisje”: vaak een enorme voormalige boerderij in het midden van nergens op het platteland. Goed, dat grond is allemaal van de familie, maar vaak beseft de desbetreffende familie dat dit een voorrecht is en wordt hun landhuis graag en vaak gedeeld met vrienden. Een voordeel van het feodale systeem is ware gastvrijheid.
  5. Verhef u boven uw gierigheid en neem genoegen met een bescheiden bestaan. Goed uw “appartement” is 20m² “groot”, maar u stapt naar buiten en maakt een wandelingetje aan de Seine. Die kost immers niets.

En wees nou eerlijk: u ging toch niet naar Frankrijk voor het geld, maar voor de romantiek!

Een gedachte over “Frans familiefeodalisme

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s