Madame, mademoiselle

Mejuffrouw: in het Nederlands een potsierlijk, uit het gebruik geraakt woordje, en tot in de jaren 1970 was de officiële status voor ongehuwde Hollandaises. Kunt u het zich nog voorstellen?

In Frankrijk houdt men niet zo van verandering, maar uiteindelijk lukt het ook hen niet het verloop van de tijd tegen te houden: hier hebben volhardende feministen ditzelfde resultaat in 2012 behaald.

Jaja.

Daar gingen ongetwijfeld flinke strijden, provocerende campagnes en verhitte debatten aan vooraf, de Fransen kennende. Maar een hokje “mejuffrouw” op het formulier is nu ook hier een verboden zaak.

Echter, zoals alles in Frankrijk paradoxaal is, wordt er in het dagelijks leven natuurlijk nog flink op los gemademoiselled. Daar verandert geen woedende feministe iets aan. Want mademoisellen heeft iets frivools, voor zowel zender als ontvanger. En frivoliteit, daar houden Fransen wél van.

rue Madame straatnaambordje

rue Mademoiselle straatnaambordje

En het voegt toegegeven ook wat charme toe aan de dagelijkse omgang. Zo van, als je in je restaurant om de hoek even een glaasje wilt gaan drinken maar alle tafels bezet zijn, de ober “Mademoiselle est connue”  tegen zijn patron zegt en er dan bliksems snel een plaatsje voor je vrij is gemaakt. Gecharmeerd neem je je plaats in je stoeltje. Ging dat even makkelijk!

Er komt natuurlijk een keer een eind aan dat mademoiselle zijn. Niet dat obers op je vingers letten om te kijken of er iets gouds omheen zit, maar op een bepaalde leeftijd ben je wel een “madame” geworden, dat is onontkoombaar. Wat de precieze leeftijdsgrens is, weet ik niet. Wel weet ik dat het percentage dat ik met “mademoiselle” word aangesproken omgekeerd evenredig is aan de tijd dat ik in Parijs woon.

Ik schat in dat het ongeveer zo gaat:

Grafiek: bevolkingspercentage dat u "mademoiselle" noemt

Wat deze grafiek betreft kun je je er beter je voordeel mee doen om het madame-zijn op een gegeven moment volledig te omarmen. A mort, la mademoiselle: men krijgt geen tafeltje meer door onschuldig te glimlachen. Nee, mevrouw staat opeens op gelijke hoogte met de volwassen ober en andere al dan niet (on)gevaarlijke soorten charmeurs. Een madame dwingt haar respect af en heeft haar zaakjes onder controle.

En dat is misschien wel net zo fijn, toch?

10 gedachtes over “Madame, mademoiselle

  1. I now realise that, reading your posts about life in Paris, I am sent back to my country of origin, Romania, which has always been (especially in the time between the two world wars) very francophile to the extent that Bucharest was named “the little Paris”. This name was given not only because much of what was built in Bucharest at that time was inspired by the Parisian architecture (they even built even an Arc de Triomphe!), but especially because the elite and authorities of Bucharest were incredibly inspired by the Parisian ways in terms of almost everything: dress code, behaviour (les bonnes manières), way of addressing to others – orally or in writing -, education, society, administration… For example, Bucharest was divided into arrondissements following the same “snail” pattern of those in Paris and the plates with the street names have the same colours, structure (name of the street plus the arrondissement to which it belongs) and the same shape as those in the French capital. What made things easier was the fact that both Romanian and French languages were (and still are) very similar: they have a Latin origin (not only from grammar point of view, but also from vocabulary aspects) and most of Romanian words “brewed” in the time between the two world wars were inspired from French. So whenever I read on your blog about the “special treatment” women benefit from in Paris (a compliment, a nice way of being addressed to with “madame” or “mademoiselle”, being offered a seat or a better something just because they are women) I can totally visualise this, as I have seen it many time in my home city and this is pretty much what I have been used to before I got “dutchified”. 🙂 Maybe it is also one of the reasons why I like to go to Paris so often! Of course, the not so funny aspects of Parisian life or its citizens are also very familiar to me. When you wrote that post about the neighbour who made that note about the act of vandalism of people stealing his flowers, I laughed so hard because I saw those kind of hysterical notes so many times before, especially during my childhood in Bucharest. They still happen today and there are blogs about them. :)) Well, excuse my enormous comment, but I really anted to tell you this. Now you know why I like your blog so much: not only I can relate to it from living in the Netherlands perspective, but only from having lived in Bucharest one. Bonne nuit, mademoiselle!

    Like

  2. Other funny similarity I forgot to mention in my huge comment: the super elaborated way of starting a letter / mail, when you say so many things for the sake of saying them (or because they sound good, or because they make you sound smart etc.) without them adding any value to the subject. 🙂

    Like

  3. Hi dear Romanian mademoiselle ! Thanks for your elaborate comments. I don’t mind them, bien au contraire 🙂 Very interesting what you mention about Bucharest, I never even knew this! Should visit at some point and compare… I see Bucharest even has the same street signs, fascinating!!

    Like

  4. Leuk stukje !! Wij, een Frans-Nederlands stel dat sinds zéér lange tijd samen is, vinden het erg vreemd dat een nogal ouderwets woord uit het Napoleon-tijdperk voor vrouwen nog zo vaak door beide sexen in Frankrijk gehanteerd wordt. Immers een jongen is altijd een Monsieur of Jeune Homme, dus voor ons is een meisje altijd Madame of Jeune Dame. Of je zou voor ongetrouwde mensen van beide geslachten een apart single-woord moeten hanteren, een jongensversie van Melle zeg maar, zodat single vrouwen die op zoek zijn, meteen kunnen weten : hé, die daar is beschikbaar ;-))) … Raar overigens, want volgens de Franse omgangsregels ben je als vrouw een Melle als je niet getrouwd bent, maar als je samenwoont ben je meestal (tenminste als het goed zit ;-)) ) niet meer ècht beschikbaar voor de single-markt. Ook opvallend in een tijd waarin vrij veel huwelijken toch wel op de klippen lopen : als Française ben je normaal gesproken eerst een Melle, dan Mme & daarna ?? De meeste gescheiden vrouwen vaak met kids blijven in onze omgeving als gescheiden vrouw wel Mme !! Vinden het trouwens ook storend dat je als getrouwde vrouw in Frankrijk met (net als je echtgenoot) je eigen naam behoudend ten allen tijde vrijwel meteen een Melle wordt… Om doodmoe van te worden. Het Melle-woord is anno 2014 toch echt wel méér dan “passé” vinden wij.
    Bonne nuit, cdt….

    Like

  5. Madame, bonjour,

    Geen dank voor onze reactie, graag gedaan ;-)). Ook dank voor uw reactie. Tis toch feitelijk raar dat bv een al jaaaarenlang bekende, vooraanstaande politica als Ségolène Royal volgens de Napoleon-code nog steeds geen Madame is, omdat zij nooit met haar ex-partner Monsieur François Hollande -met wie zij vier kinderen heeft gekregen- getrouwd is geweest…..

    Bonne fin de journée à Paris, cdt, Madame & Monsieur dans le sud de la France ;-)))

    Like

  6. Madame et Monsieur vous remercient encore de votre message ;-)), in feite kruipt de Franse maatschappij/taal met het niet-alle-vrouwen meteen gewoonweg MME noemen in het privéleven van Françaises, bent u nou getrouwd of niet ?? Terwijl dat laatste bij Franse mannen (getrouwd of niet) NOOIT gebeurt, zij zijn ten alle tijde MR, vive Napoléon ;-((((, cdt, bon week end de TOUJOURS Madame OU Madame dans le sud de la douce France ;-)))))

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s