Politesse

Het zal de meesten bekend zijn dat arrogantie en onbeschoftheid tot de minder aangename kenmerken van de stereotype Parijzenaar worden gerekend: voordringend in de metro, klagend over slechte service, neerkijkend op alles dat zich buiten Parijs bevindt… Bref, ik zal het niet langer herhalen.

Maar wat ik dus denk, is dat deze sociale narigheden voor een deel* juist voortkomen uit het bestaan van een zeer geraffineerde politesse. Bij de Fransen staan goede manieren namelijk zeer hoog in het vaandel. Het is de basis voor elk sociaal contact: zonder gemanierdheid immers geen respect. En respect toon je door een persoon op een zeer fijngevoelige manier te bejegenen. Iemand met een zilveren pincetje op te pakken en voorzichtig op een roosgeurend donsje neer te leggen.

Gehakte gele schoentjes met open neus
Fransen snel op hun teentjes getrapt?

Dit zijn mooie beginselen, vind ik. Maar in de praktijk kunnen ze nogal eens omslachtig blijken te zijn. Want als je niet weet hoe je je op precies de juiste toon aan iemand te adresseren is het al snel beledigend. Fout. Lomp.

En als buitenlander ben je niet per sé altijd op de hoogte van de juiste beleefdheidsvorm in een bepaalde situatie. En die beleefdheid schuilt zich altijd in subtiliteiten, in een fijne beheersing van de taal.

Dit is, als je in Parijs komt wonen en iets moet regelen in welke context dan ook, lastig.

Bij mij leidde dit ertoe dat ik bijvoorbeeld elke mail naar iemand die ik niet persoonlijk kende doorgaans drie keer moest overschrijven.

Poging 1: ik heb iets nodig -> ik schrijf een mail, hoppa let’s get things done!
Dus iets in de trant van:

Geachte heer / mevrouw,

In het programma voor komend jaar zag ik een muziekcursus – zijn hier nog plaatsen voor vrij en zo ja kan ik een keer komen kijken?

Met vriendelijke groet

Maar in het Frans kan dat niet. Te direct, te simpel. Het moet dus subtieler.

Poging 2: alle zinnen omzetten in conditionele vorm
Want dat is minder dwingend, denk ik dan. Dus dan krijg je dit:

Geachte heer / mevrouw,

In het programma voor volgend jaar zag ik een muziekcursus. Ik vroeg me af of hier plaatsen voor beschikbaar zijn. Indien dit het geval is, zou ik een sessie kunnen bijwonen?

Dit klinkt in het Nederlands wellicht al een tikkeltje overdreven. Maar geloof me, als u dit in het Frans zag staan en een goede beheersing van het Frans had (en dat heeft u wellicht) dan zou u dit duidelijk nog een beetje vrijpostig vinden. Dus…

Poging 3: alle zinnen mooier maken. Misschien is het een beetje belachelijk. Maar in ieder geval niet lomp. En dat is tenminste dat.
Want als je voor iets niet wil door wilt gaan, is het wel horkerigheid! Dan liever te veel kronkelige, kunstmatige bochten, maar hopelijk snappen ze dan dat het allemaal goed is bedoeld en er een zekere moeite is gedaan bij het schrijven van deze mail.

Geachte heer / mevrouw,

In het cultureel programma voor komend jaar heeft de muziekcursus X mijn interesse gewekt. Gezien ik al X jaar piano speel en hier graag in verder wil groeien, zou ik graag willen weten of het nog mogelijk is zich in te schrijven voor de cursus, en of het bijwonen van een sessie tot de mogelijkheden behoort.
Bij voorbaat dank voor uw moeite,
U een zeer fijne dag toewensend,
Met vriendelijke groet,
….

Zo. De mail is nu 3x zo lang, neemt veel meer tijd in beslag bij zowel de kant van de afzender als bij de ontvanger. En misschien heb ik nu wel een paar gekke fouten gemaakt. Maar in ieder geval kunnen ze me niet verwijten dat ie onbeleefd is.

Terugkomend, op de arrogantie en onbeschoftheid, moge het u duidelijk zijn dat afwijken van deze politesse u niet in dank wordt afgenomen. Een onheuse bejegening wordt dan ook genadeloos afgestraft. Iemand respecteert de code niet? Dan verdient ie het ook niet op een beleefde manier beantwoord te worden!

Et voilà een reden om onbeschoft of neerbuigend naar iemand te zijn.

Helaas leiden deze mooie beginselen dus nogal eens naar een defensieve houding. Of naar een correspondentie die veel langer is dan nodig. Maar toch, ik vind dat er ook iets te zeggen is voor een beetje politesse. Als alles goed gaat, worden tere zieltjes aan beide zijden beschermd. Niemand krijgt ooit voluit iets onaangenaams in zijn gezicht geklapt. Niemand verliest zijn waardigheid.

Een reisje terug naar Nederland schudt je wat dat betreft opeens goed wakker als de ober je in een café ontvangt met: “Hé, kan ik jullie een lekker biertje tappen!” Of iemand feedback geeft met: “Dit vind ik dus helemaal niks!”

Au..

Maar het is dan tenminste wel duidelijk. En lekker efficiënt.

* voor een ander deel schat ik uit een overschot aan teveel mensen op een te klein oppervlakte, een voor nog een ander deel aan rotte karakters – die heb je namelijk ook overal.

3 gedachtes over “Politesse

  1. fatsoenen en politesse maken het dagelijkse leven ietsje aangenamer dan dat lomp zogenaamd directe ( maar toch is het in Nederland een smoesje om iemand te beledigen doen ze expres) manier om iets te vragen of vertellen. Nederlanders (oftewel Hollanders) mogen wel best at leren uit de Parisiens wat dat betreft!

    Like

  2. Frankrijk is niet voor niets het land van de diplomatie: op een heel diplomatieke manier lekker je eigen gang gaan. Kijk maar naar de buitenlandse politiek.
    Vooral vanuit Bruxxelles wis Frankrijk meerdere malen op de vingers getikt of teruggeroepen ,maar gaat haar eigen gang bv door de opgelegde boetes niet te betalen!
    Toch vind ik ook een beetje decorum wel leuk!
    vr.gr. Mieke

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s